ULUSLARARASI BODRUM KALE ÇALIŞTAYI
13.12.2017
Bodrum Belediyesi, Mimarlar Odası Bodrum Temsilciği ve Akdeniz Ülkeleri Akademisi Vakfı işbirliğiyle düzenlenen Uluslararası Bodrum Kale Çalıştayı yapıldı.
Uluslararası Bodrum Kale Çalıştayı, Bodrum’un Bardakçı koyundaki Azka Otel’de, 12-13 Aralık 2017 tarihlerinde düzenlendi. Çalıştayın açılışına Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü Restorasyon Dairesi Başkanı Bahadır Sabah, Bodrum Belediye Başkan Yardımcısı Taner Uslu, Bodrum Sualtı Arkeoloji Müzesi Müdürü Tayfun Selçuk, Mimarlar Odası Bodrum Temsilciliği Başkanı Cevat Kalfa, kale projesinin müellifi Mimar Umut Bilgiç, siyasi parti ve sivil toplum Bodrum ilçe temsilcileri ile vatandaşlar katıldı.
Yurtiçi ve yurtdışından çok sayıda uzmanın konuşmacının katıldığı çalıştay, açılış konuşmalarıyla başladı, ardında ise Kültür ve Turizm Bakanlığınca, Bodrum Kalesi'nde yürütülen restorasyon projelerine ilişkin slayt ve kale görselleri eşliğinde detaylı bilgiler paylaşıldı.
AKADEMİA Vakfı Başkanı Özay Kartal, tüm katılımcılara teşekkür ederek başladığı konuşmasında, Halikarnassos kentinin tarihi ve kültürel önemine ithafta bulunarak Bodrum Kalesi’nin bir dünya mirası olduğuna vurgu yaptı.
Mimarlar Odası Bodrum Temsilciliği Başkanı Cevat Kalfa ise Türkiye ve çeşitli ülkelerden uzmanların bir araya gelerek görüşlerini bildirecekleri bir çalıştay hazırladıklarını ifade ederek “Burada çıkan fikirlerle bir sonuç bildirgesi hazırlanıp kamuoyuna duyurulacak. Bu bildirgenin önümüze ışık olmasını diliyoruz" şeklinde konuştu.
Bodrum Belediye Başkan Yardımcısı Taner Uslu, “Bodrum’a gönül veren, yaşadığı bölgeyi değerleriyle birlikte daha yaşanılası bir kente dönüştürmek için çaba gösteren değerli katılımcılar, basınımızın güzide temsilcileri. Hepinize Belediye Başkanımız Mehmet Kocadon adına hoş geldiniz diyor, hepinizi Halikarnas Balıkçısının engin hoşgörüsü ile selamlıyorum. Merhaba…” diyerek başladığı konuşmasında şunları söyledi:
“Bodrum Belediyemizin destekleriyle Akdeniz Ülkeleri Akademisi Vakfı ve TMMOB Mimarlar Odası Bodrum Temsilciliği tarafından düzenlenen ‘‘Bodrum Kalesi Uluslararası Çalıştayına’’ hepiniz hoş geldiniz. Bodrum, bilinen 5000 yıllık tarih boyunca birçok kültüre ve medeniyete ev sahipliği yapan, tarih boyunca yaşanılan, medeniyetin beşiği, dünya harikalarının bulunduğu medeniyet şehri, günümüzde cazibesinden hiçbir şey kaybetmeyen bir dünya markası şehrimiz; yaşanılacak, yaşanması gereken, yaşayan bir kent… Yarımadamızın her köşesinde bu tarihsel birikimin izlerine rastlamak mümkündür. İnsanlığın ortak mirası olarak tanımlayabileceğimiz bu eserleri korumak, gelecek nesillere aktarmak, özgün hali ile aktarmak bizlerin birinci görevidir, öyle de olmalıdır. Bir dünya barış ve hoşgörü kenti olan Bodrum şehrimizin en önemli simgelerinden birisi de kalemizdir. 500 yıllık mazisi ile bizim ayrılmaz bir parçamız haline gelmiştir. 1960’lı yıllarda kurulan Sualtı Arkeoloji Müzesi ile dünyanın sayılı kültürel cazibe merkezi haline gelen kalemizde, geçtiğimiz günlerde bir restorasyon çalışması başlatılmış ve Bodrum Kalesi süresiz olarak ziyarete kapatılmıştır. UNESCO tarafından korunması gereken Dünya Kültür Mirası listesinde yer alan Bodrum Kalesi’nin süresiz şekilde kapatılması kararı, Bodrum kamuoyunda tepkiyle karşılanmıştır. Peki, restorasyon yapılmalı mıydı? Elbette. Bu değerlerimizin gelecek kuşaklara aktarılması için gerekli. Bodrum yarımadası halkı da, Bodrum Belediyesi de, Bodrum Belediye Başkanı da bu konuda hem fikir. Bodrum yarımadası halkının oylarıyla seçilen Belediye Başkanı Mehmet Kocadon, halkının destek vermediği hiçbir projeyi desteklemez. Bodrum halkı, kalesine bir başka bakar. Onun değeri başkadır. Bodrum halkı kaleye, kalesine sevdalıdır. Yapılan proje… Proje emek gerektirir, tecrübe ve vizyon gerektirir. En önemlisi de, o yörenin hassasiyetini bilmek, kenti yaşamak gerektirir. Proje, müellifin evladı gibidir. Bu nedenle gösterdikleri çaba için müelliflere teşekkür ediyorum. Ancak keşke bu projeyi Bodrum’da, Bodrum halkıyla, sivil toplum kuruluşları ile en başında, başlangıçta paylaşabilselerdi. Mesela Başkanımızın Onursal Başkanlığını yaptığı Akademia Vakfı’nın Mausoleion projesi çalıştayı gibi bir uluslararası çalıştayın bir benzeri, yani bugün burada yapılacak olan bu çalıştay daha önce yapılsaydı. Keşke. Ama geç kalmış sayılmayız. Temennimiz odur ki: bu restorasyon süresince kalenin ve kale içinde yer alan Bodrum Sualtı Arkeoloji Müzesinin zarar görmeden tekrar ziyarete açılması ve halkımızla, misafirlerimizle tekrar buluşmasıdır. Bu hem Bodrum hem de ülke turizmi için gereklidir. Bu nasıl olur. Kale etap etap planlanır, gerekli iş güvenliği önlemleri alınır, çalışmalar ona göre düzenlenir. İş planlaması yapılarak, çalışmalar yönetilir. Tamamen kapatmadan. Böylece turizm sektörü çok fazla zarara uğratılmadan, kalemiz yenilenir. Ayrıca şunu belirtmeliyim ki, Bodrum halkı kalenin restore edilmesine, yenilenmesine karşı değil. Yeni yapılar yapılmasına karşı, özgün yapısın bozulmasına karşı. Ama Bodrum medenidir. Medeni çerçevede tartışır, hakkını arar. Güzeli, doğayı, tarihi, kültürü ve insanı sever. Bodrum Kalesi Uluslararası Çalıştayının düzenlenmesinde emeği geçen başta Belediye Başkanımız Mehmet Kocadon’, Akdeniz Ülkeleri Akademisi Vakfına, TMMOB Mimarlar Odası Bodrum Temsilciliğine, en önemlisi de bilgilerini, tecrübelerini, görüşlerini bizimle paylaşacak olan çok değerli bilim insanlarına çok teşekkür ediyor, çalıştayın verimli geçmesini diliyor, sevgi ve saygılarımı sunuyorum.” dedi.
Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü Restorasyon Dairesi Başkanı Bahadır Sabah ise konuşmasında Bodrum Kalesi'nin dünyanın en önemli müzelerinden biri olduğunu belirtti. Bodrum’un adeta bir simgesi haline gelen kalenin 1. derece arkeolojik sit alanında bulunduğunu hatırlatan Sabah, “Bodrum Kalesi anıtsal yapı olarak da tescilli bir taşınmazdır ve uluslararası anlamda önemli ödüllere sahiptir. Yapılan eklenti ve onarımlar kullanım ve çevre etkilerine bağlı gelişen bozulmalar nedeniyle önemli değişikliklere uğramış. Onarımlar, değişiklikler, ekler ve bakımsızlık gibi faktörler ve bunların etkileri, yapı malzemeleri üzerinde tahrip edici ve bozulmaları artırıcı rol oynamıştır." diye konuştu.
Ayşe Temiz’in başkanlığındaki ilk oturumda Bodrum Kalesi’ndeki Müze konu başlığıyla Aykut Özet, Antikçağda Kale Yarımadası adlı sunumuyla Poul Pedersen, Yedinci Yüzyılda Yassıada Gemisi ve Tarihteki Yeri adlı sunumuyla Frederick van Doorninck bilgiler verdi.
İclal Dinçer’in başkanlığındaki 2. oturumda, Kültür Bakanlığı ve Bodrum Kalesi Projesi konu başlığıyla Bahadır Sabah ve Projenin tanıtımı için Proje Müellifi Mimar Umut Bilgiç bilgiler verdi.
Sinan Omacan başkanlığındaki 3. oturumda ise Bodrum Kalesi’ne Yapılması Önerilen Müdahaleler Üzerine Görüşler şeklindeki paylaşımıyla Günkut Akın ve son olarak Mimarlar Odası Bodrum Temsilciliği görüş ve önerileriyle Ahmet İğdirligil konuşma yaptı.
Konuşmalar, öneri ve sunumların ardından katılımcılardan gelen soru - cevaplarla ile çalıştayın ilk günü tamamlandı.
Çalıştayın ikinci gününde ise Nur Akın’ın başkanlığında devam eden 4. oturumda Miras, Müze, Modernite. Nasıl Bir Birliktelik? Bodrum Kalesi Bağlamında Bazı Örnekler konulu sunumuyla Nicolas Faucherre, Orta ve Yeni Çağ’a ait Savunma Yapılarının Restorasyonu ve Yeniden İşlevlendirilmesine Dair Bazı Düşünceler konulu sunumuyla Philippe Bragard bilgiler verdi.
Neriman Şahin Güçhan’ın başkanlığını yaptığı 5. oturumda Arkeolojik Alanlar, Yeni Yapı, Koruma ve Sergileme konularında Sinan Omacan, Tarihi Miras Yapılarının İşgalcileri: Müzeler konularında Burçak Madran bilgiler verdi.
Gündüz Nalbantoğlu’nun başkanlığında 6. (son) oturumda ise Bodrum Kalesi’nin Kent Ekonomisine Etkileri adlı sunumuyla Semih Adıyaman konuşma yaparken çalıştay, STK görüşleri ve tartışmaların ardından Sonuç Bildirisi Hazırlığı ve basın açıklaması ile son buldu.